Kolajen insan vücudunun kas, kemik, tendon ve bağ yapısında bulunan çok önemli bir proteindir. Ayrıca kan damarları, diş ve gözlerimizi oluşturan katmanlarda da yer almaktadır.
Vücutta üretilen kolajen miktarı ve kalitesi yaşlandıkça azalır ve bu durumda cilt esnekliğini kaybeder. Bu durumda beslenme ve gerektiğinde gıda takviye desteklerinin alınması önem kazanmaktadır.
Kolajenin bilinen 16 sub-tipi yani alttürü vardır. Ancak bunlardan 4 türü vücudumuzda yaygın olarak dağılım göstermektedir. Bunlar:
Tip-1 kolajen: Vücudumuzun %90’ında bulunan kolajendir. Deri, kemik, tendon, kıkırdak, diş ve bağdokusunda bulunur.
Tip-2 kolajen: Eklem ve elastik yapılı kıkırdaklarda yer alır.
Tip-3 kolajen: Kaslarda, damarlarda ve organlarda ve vücut yapılarının desteklenmesinde görevlidir.
Tip-4 kolajen: Cilt katmanlarında bulunur.
Vücuttaki kolajen üretimini arttırmak için özellikle sağlıklı beslenme ve yeterli protein ve mineral alınması çok önemlidir. Kolajen içeriği yüksek olan besinler genelde hayvansal besinlerdir. Kemik suyu, yumurta, balık, fasulye gibi yiyecekler bu konuda idealdir. Kolajen üretimini artırmak ve var olanı korumak için etkili yollardan biri de bir Vitamin-A türevi olan retinol kullanmaktır. Retinol yanında Vitamin-C serumlar da antioksidan etki ile kollajen yıkımını azaltır.
Hangi Besinlerde Kolajen Bulunur?
Sığır ve inek eti, tavuk, geyik, keçi ve öküz eti; özellikle hayvanın kemikleri, derisi ve sakatat bölgesinde bolca kolajen bulunmaktadır.
Kollajenin toz formu olarak bilinen jelatin, kalorisi düşük bir türüdür.
Portakal, mandalina, greyfurt, kivi ve ananas gibi C vitamini içeren meyveler kolajenden zengindir.
Yeşil ve siyah zeytin, kereviz, soğan, sarımsak gibi sülfür içeren gıdalarda kolajen vardır.
Kırmızı meyveler ve kırmızıbiber, elma, çilek, kiraz gibi likopen içeren meyveler kolajen ihtiva eder.
Özellikle balık pullarında, somon ve orkinosta bulunan Omega-3 yağ asitleri önemlidir.
Havuç, balkabağı gibi turuncu sebzeler, domates, lahana, pancar, ıspanak ve patlıcan bu konuda çok önemlidir.
Kolajen dokusunu arttırmak için neler yapılmalı nasıl beslenmelidir?
Yapılan çalışmalarda egzersizin kolajen miktarında ve kalitesinde artış sağladığı gözlenmiştir. Rutin olarak güçlü 45-60 dakika süreyle yapılacak aerobik egzersizlerin çok faydası olacaktır.
Sigara kullanımı kolajen miktarını oldukça azaltmaktadır. Ondan dolayı sigara kullanma alışkanlığından bir an önce kurtulmak gerekmektedir.
Stresli yaşam, uyku düzensizliği, basit şeker içeren yiyecek ve içecekleri tüketmek (hamurişi, pasta, börek, kurabiye, şerbetli tatlı, asitli ve şekerli içecekler vb.) kolajen miktarında büyük bir oranda azalma yaşanmasına sebep olmaktadır.
Günde en az 5 saat uyumalı, stres kaynağını çevreden uzaklaştırmalı ya da stres ile başa çıkmak için doğru yönetim modelleri denenmeli, paketli ve basit şeker içeren gıdaları hayatımızdan çıkartmalıyız.
Unutmayın sağlıklı bir cilt, eklem, kıkırdak ve kas dokusu, sağlıklı ve dinç bir siz demektir.